ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മാതൃകാ വിനോദസഞ്ചാര ഗ്രാമം ആണ് കുമ്പളങ്ങി.
കേരളം കാണാന് എത്തുന്ന സഞ്ചാരികള്ക്ക് ഇവിടത്തെ വീടുകളില് താമസിച്ച ഗ്രാമവാസികളുടെ ജീവിതചര്യകള് അടുത്തറിയാനുള്ള അവസരമാണ് കുമ്പളങ്ങിക്കാര് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇതോടോപ്പം പ്രാദേശികമായ സംസ്കാരവും, അചാരങ്ങലും വിശ്വാസങ്ങളും ഒക്കെ മനസിലാക്കാനും സഞ്ചാരികള്ക്ക് സാധിക്കും. വീടുകളില് തന്നെ ലഭിക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ ഭക്ഷ്യ വിഭവങ്ങളും കുമ്പളങ്ങി യാത്രയുടെ രുചി കൂട്ടും.
ഇതിന് പുറമേ പ്രകൃതി കനിഞ്ഞ് അനുഗ്രഹിച്ച കുമ്പളങ്ങിയിലെ പ്രാഭാതങ്ങളും സായന്തന ദൃശ്യങ്ങളുമൊക്കെ സഞ്ചാരികള്ക്ക് അവിസ്മരണീയ അനുഭൂതിയാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്.
ബല്ജിയം തറയോട് പതിച്ച മുറികള്, വലിയ തേക്കുമരങ്ങളില് പണിതീര്ത്ത കൊട്ടാരക്കെട്ടുകള്, കരംപിരിവ് മുതല് കരുതല്ധനം വരെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന സ്ട്രോങ്റൂം, ഔഷധമരക്കട്ടില്, ഭരണാധികാരികള് ഇരുന്ന് പ്രജകളുടെ പരാതിയും ന്യായവിചാരവും നടത്തിയിരുന്ന കല്ല് ഇരിപ്പിടം ഒക്കെ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്.
ഡച്ച് കൊട്ടാരം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി കൊട്ടാരം കൊച്ചിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്
പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ പൂർണ്ണമായും മണ്ണുകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന അപൂർവ്വം അണക്കെട്ടുകളിൽ ഒന്നാണ് വാഴാനി അണക്കെട്ട്
വളപട്ടണം പുഴയുടെ പ്രധാന നീർച്ചാലായ ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴ, ബാവലിപ്പുഴ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ചെറുതും വലുതുമായ അരുവികളും തോടുകളും ഈ വന്യജീവിസങ്കേതത്തിനുള്ളിലൂടെയും അതിരുകളിലൂടെയും ഒഴുകിയിറങ്ങുന്നു
വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് കഥകളി, മോഹിനിയാട്ടം, കൂടിയാട്ടം, തുള്ളൽ, പഞ്ചവാദ്യം ഭരതനാട്യം എന്നീ കലകളിൽ ശിക്ഷണം കൊടുക്കുന്നു. പ്രാചീനഭാരതത്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഗുരുകുല സമ്പ്രദായത്തിലാണ് ഇവിടെ അദ്ധ്യയനം നടക്കുന്നത്. ഇതിനായി പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ കളരികൾ ഉണ്ട്.
ആളുകള്ക്ക് നടന്ന് പുഴ കടക്കാനുള്ള സൌകര്യം. വാഹന ഗതാഗതം സാധ്യമല്ല. ഇരു കരകളിലും നില്ക്കുന്ന കോണ്ക്രീറ്റ് തൂണുകളിലായി ലോഹ വടങ്ങള് ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.